Op internet circuleren filmpjes waarin iemand met een schroevendraaier een fietsbatterij openwrikt, een paar cellen vervangt en het pack weer dichtplakt. Het ziet er eenvoudig uit. In de praktijk is het dat niet, en de risico's zijn groter dan de meeste mensen denken. Hieronder leest u waarom wij het afraden.
Lithiumcellen vergeven geen fouten
De cellen in een e-bikebatterij bevatten veel energie in een kleine ruimte. Een kortsluiting tussen twee contacten, een beschadigde celwand of een doorboorde cel kan leiden tot een felle brand die met water niet te blussen is. Professionele werkplaatsen werken daarom met geïsoleerd gereedschap, een brandveilige werkplek en blusmiddelen die specifiek voor lithium bedoeld zijn. Aan de keukentafel ontbreken die allemaal.
Solderen beschadigt cellen
Veel doe-het-zelvers solderen de nieuwe cellen aan elkaar. Dat brengt lokaal veel warmte in de cel, en warmte is precies waar lithiumcellen slecht tegen kunnen. De chemie in de cel verandert, de levensduur daalt en het risico op inwendige schade stijgt. In een werkplaats worden cellen gepuntlast: de verbinding is er in een fractie van een seconde, met nauwelijks warmteontwikkeling.
Nieuwe en oude cellen mengen werkt niet
Een pack is zo sterk als de zwakste cel. Vervangt u enkel de cellen die stuk lijken, dan blijven de overige cellen verouderd. Bij het laden en ontladen loopt de spanning tussen de groepen uiteen, het BMS grijpt in en de batterij schakelt vroegtijdig uit. Het gevolg is dat u na enkele weken opnieuw met hetzelfde probleem zit. Daarom vervangen wij bij een revisie altijd alle cellen tegelijk, met cellen uit dezelfde productiepartij en met gelijke eigenschappen.
Het BMS moet passen bij de cellen
Het BMS bewaakt spanning, stroom en temperatuur, en zorgt voor de balancering tussen de celgroepen. Zet u er cellen in met een andere capaciteit of een ander aantal groepen, dan klopt de bewaking niet meer. Soms weigert de fiets de batterij dan te herkennen, soms laadt het pack niet meer volledig, en in het slechtste geval wordt een cel te ver ontladen of te ver geladen zonder dat er iets ingrijpt.
Garantie, verzekering en waarde
Een zelf geopende batterij is voor zowel de fabrikant als voor een hersteller lastig: sporen van solderen, gebroken clips of een behuizing die niet meer waterdicht sluit, maken een latere professionele revisie duurder of zelfs onmogelijk. Ook uw brandverzekering kan vragen stellen bij schade door een zelf aangepast lithiumpack. En een pack dat niet meer netjes sluit, laat vocht binnen; corrosie op het contactblok is een veelvoorkomend gevolg.
Wat wel verstandig is om zelf te doen
Er is genoeg dat u wel zelf kunt doen zonder risico:
- Reinig de contacten van batterij en fietsframe met een droge doek.
- Bewaar de batterij bij kamertemperatuur en niet maandenlang volledig leeg.
- Gebruik uitsluitend de originele lader, of een lader die door de fabrikant is goedgekeurd.
- Laad niet onbewaakt op een vluchtweg of in de slaapkamer.
- Controleer of de foutmelding op het display niet gewoon van de fiets of de motor komt.
Wat een revisie wel oplevert
Bij een revisie wordt het pack veilig geopend, worden alle cellen vervangen door nieuwe cellen, wordt het BMS gecontroleerd en zo nodig vervangen, en gaat het pack door een volledige laad- en ontlaadtest voordat het terug naar u komt. U houdt uw eigen behuizing en slot, u krijgt 24 maanden garantie op de nieuwe cellen en de doorlooptijd is doorgaans 5 tot 7 werkdagen. Verzending binnen België is gratis, in beide richtingen.
Kortom: het uitsparen van een paar tientallen euro's weegt niet op tegen het brandrisico, de kans op een pack dat maar kort meegaat en de schade aan een behuizing die u niet zomaar vervangt.
Veelgestelde vragen
- Mag ik mijn fietsbatterij zelf openen?
- Technisch kan het, maar het is gevaarlijk. Kortsluiting of een beschadigde cel kan brand veroorzaken die met water niet te blussen is.
- Kan ik alleen de kapotte cellen vervangen?
- Dat werkt zelden. Nieuwe cellen naast verouderde cellen lopen uit balans, waardoor het BMS de batterij vroegtijdig uitschakelt.
- Waarom solderen jullie de cellen niet?
- Solderen brengt te veel warmte in de cel. Wij puntlassen de verbindingen, zodat de cel nauwelijks opwarmt.
